Τα σκουλήκια είναι παρασιτικά σκουλήκια που ζουν στα έντερα ή τους ιστούς των ανθρώπων. Η συντριπτική πλειοψηφία των παρασίτων έχει δύο ξενιστές – έναν ενδιάμεσο ξενιστή και έναν οριστικό ξενιστή. Ωστόσο, ορισμένοι έλμινθοι παρασιτούν στο σώμα χωρίς να το εγκαταλείψουν ή να εισέλθουν στο περιβάλλον. Τα σκουλήκια είναι παντού. Ο μεγαλύτερος αριθμός τους εμφανίζεται σε χώρες με ζεστά και υγρά κλίματα.
Τα συμπτώματα των σκουληκιών στα έντερα εξαρτώνται όχι μόνο από το είδος της προσβολής, αλλά και από τα χαρακτηριστικά της πορείας της.
Οι πιο συνηθισμένοι τύποι παρασίτων
Υπάρχουν επτά κύριοι τύποι παρασιτικών σκουληκιών:
Pinworms
Τα pinworms είναι μικρά σκουλήκια που μοιάζουν με νήματα που ταξινομούνται ως νηματώδη. Το μέγεθος ενός ενήλικα δεν ξεπερνά το 1 χιλιοστό. Στον ανθρώπινο οργανισμό ζουν κυρίως στο παχύ έντερο και προκαλούν ερεθισμό, βλάβη του βλεννογόνου και εντερίτιδα. Η εντεροβίαση, που προκαλείται από σκουλήκια καρφίτσας, έχει περίοδο επώασης περίπου 15 ημερών. Στη συνέχεια, αναπτύσσεται μια χαρακτηριστική κλινική εικόνα. Η διάρκεια της νόσου είναι 2 μήνες, που αντιστοιχεί στη διάρκεια ζωής του σκουληκιού. Στην πραγματικότητα, η ασθένεια δεν υποχωρεί από μόνη της, αφού στην εντεροβίαση υπάρχει μηχανισμός αυτομόλυνσης.
Σημείωση: Τα συμπτώματα της εντεροβίασης είναι σπάνια έντονα. Η νόσος έχει συχνά ασαφή πορεία και δεν έχει ξεκάθαρα διαγνωστικά σημεία. Στα παιδιά υπάρχει υποψία εντεροβίασης εάν το παιδί παραπονιέται για κνησμό στην περιοχή του πρωκτού.
Η προσβολή από σκώληκα εμφανίζεται όταν δεν τηρούνται οι κανόνες προσωπικής υγιεινής. Η οδός μετάδοσης είναι κοπράνων-στοματική. Όποιος αγγίζει μια μολυσμένη επιφάνεια και δεν πλένει τα χέρια του μετά θα καταπιεί αυγά σκουληκιών. Η επαναμόλυνση με εντεροβίαση συμβαίνει με παρόμοιο τρόπο. Ένας ασθενής που αισθάνεται φαγούρα στην περιπρωκτική περιοχή ξύνει την προσβεβλημένη περιοχή και μετά αρχίζει να τρώει. Τα αυγά σκουληκιών που πιάνονται στα χέρια καταπίνονται. Ο κύκλος ανάπτυξης του παρασίτου ξεκινά ξανά.
Στρογγυλά σκουλήκια
Οι στρογγυλοί σκώληκες είναι δίοικοι στρογγυλοί σκώληκες που ζουν στο λεπτό έντερο των ανθρώπων και των ζώων. Το μήκος του θηλυκού ελμινθίου είναι 40 εκατοστά. Το αρσενικό είναι πολύ μικρότερο. Το μήκος του συνήθως δεν ξεπερνά τα 25 εκατοστά. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός αρσενικού ατόμου είναι το μυτερό άκρο του σώματος.
Ο κύκλος ζωής των στρογγυλών σκουληκιών είναι ελαφρώς πιο περίπλοκος από εκείνον των σκουληκιών. Η οδός μόλυνσης είναι κοπράνων-στοματική. Όταν εργάζεστε με χώμα και αντικείμενα που έχουν μολυνθεί με αυτό, τα αυγά των σκουληκιών πέφτουν στα χέρια των ανθρώπων. Μια νεαρή προνύμφη εκκολάπτεται από το αυγό στο στομάχι και διεισδύει στην κυκλοφορία του αίματος με τη βοήθεια αγκίστρων. Εδώ γίνεται η ανάπτυξη και η μετανάστευση. Όταν η προνύμφη εισέρχεται στους πνεύμονες, φτάνει σε μια κατάσταση που της επιτρέπει να εξελιχθεί σε σεξουαλικά ώριμο άτομο. Ο ασθενής βήχει την προνύμφη, στη συνέχεια καταπίνεται ξανά, εισέρχεται στα έντερα και μετατρέπεται σε ενήλικο στρογγυλό σκουλήκι.
Μαστίγιο
Το whipworm είναι ένας στρογγυλός σκώληκας που ανήκει στην ομάδα των νηματωδών. Είναι ένα παράσιτο που ζει στο κόλον των ανθρώπων και των κατοικίδιων. Εξωτερικά, το έλμινθος μοιάζει με ένα λεπτό γκριζωπό νήμα ποικίλου πάχους. Το μπροστινό μέρος του σώματος του whipworm είναι λεπτό και μακρύ. Το οπίσθιο τμήμα είναι παχύρρευστο και κοντό. Εδώ βρίσκονται τα εσωτερικά όργανα. Το μήκος του σώματος του μαστιγίου δεν ποικίλλει ανάλογα με το φύλο και είναι 3-5 εκατοστά.
Τα αυγά του μαστιγίου, που είναι ήδη παρασιτικά στο σώμα του ξενιστή, εισέρχονται στο περιβάλλον με τα κόπρανα. Εδώ ωριμάζουν και γίνονται επεμβατικές. Ένα άτομο μολύνεται μέσω της κοπράνων-στοματικής οδού εάν δεν τηρούνται οι κανόνες προσωπικής υγιεινής. Οι προνύμφες του Whipworm εισέρχονται στα έντερα, αναπτύσσονται, τρέφονται με μικροχλωρίδα και αναπτύσσονται. Στη συνέχεια, οι νεαροί έλμινθοι μεταναστεύουν στο παχύ έντερο. Αναπτύσσεται τριχοκεφαλία.
αλυσίδα
Οι ταινίες είναι ταινίες που μερικές φορές φτάνουν τα 25 μέτρα σε μήκος. Οι πιο γνωστοί εκπρόσωποι αυτού του γένους παρασίτων είναι:
- μοσχαρίσια ταινία?
- χοιρινή ταινία?
- ευρεία ζώνη.
Η δομή του σώματος όλων των ταινιών είναι παρόμοια. Έχουν κεφάλι, λαιμό και σώμα που αποτελείται από πολλά τμήματα. Τα τμήματα που βρίσκονται στο τέλος του σώματος έχουν μια μήτρα γεμάτη με ωάρια. Διαχωρίζονται από την ταινία και απεκκρίνονται με τα κόπρανα.
Ο κύκλος ζωής των ταινιών συνήθως απαιτεί την παρουσία δύο ξενιστών - ενός ενδιάμεσου ξενιστή και ενός οριστικού ξενιστή. Ο ενδιάμεσος ξενιστής μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με το είδος του σκουληκιού. Ένα άτομο μολύνεται τρώγοντας προνύμφες που περιέχονται σε κακοψημένο κρέας ή ψάρι.
Εχινόκοκκοι
Ο Εχινόκοκκος είναι η μικρότερη ταινία που υπάρχει. Το μήκος του είναι 2-8 mm. Ένα σεξουαλικά ώριμο άτομο έχει σκολέξ, λαιμό και 3-4 τμήματα. Ζει στα έντερα των σαρκοφάγων ζώων της οικογένειας των σκύλων. Οι ενδιάμεσοι ξενιστές μπορεί να είναι φυτοφάγα ζώα ή άνθρωποι. Τα αυγά ελμινθίου πέφτουν στα χέρια όταν έρχονται σε επαφή με τον οριστικό ξενιστή ή όταν μαζεύουν άγρια μούρα μολυσμένα με αυγά Echinococcus.
Με την κατάποση των αυγών, οι άνθρωποι γίνονται ενδιάμεσος ξενιστής. Στο σώμα του, οι προνύμφες διεισδύουν στα αιμοφόρα αγγεία, μεταφέρονται μέσω της κυκλοφορίας του αίματος σε όργανα και ιστούς, όπου εγκαθίστανται και μετατρέπονται σε ένα πτερύγιο - μια κύστη γεμάτη με υγρό που περιέχει το σκόλοξ του παρασίτου. Σε αυτή την περίπτωση, ο Φινλανδός μπορεί να φτάσει σε μεγάλα μεγέθη, γεγονός που οδηγεί σε συμπίεση οργάνων και ιστών. Η εντόπιση των υδρατιδικών κύστεων στον εγκέφαλο, το συκώτι και τους πνεύμονες είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Σχιστισοσώματα
Τα σχιστισώματα είναι δίοικοι έλμινθοι που ανήκουν στην κατηγορία των επίπεδων σκουληκιών. Έχουν στοματικά και κοιλιακά κορόιδα. Το θηλυκό είναι ελαφρώς μακρύτερο από το αρσενικό. Οι οριστικοί ξενιστές των σχιστοσωμάτων είναι οι άνθρωποι και τα θηλαστικά. Ο έλμινθος εγκαθίσταται στα μικρά αγγεία του παχέος εντέρου, της λεπτής λεκάνης και της ουροδόχου κύστης. Τα αυγά του παρασίτου απελευθερώνονται στο αίμα, φιλτράρονται από τα νεφρά και απεκκρίνονται με τα ούρα.
Οι προνύμφες του παρασίτου, εισερχόμενοι σε ένα υδάτινο σώμα γλυκού νερού, διεισδύουν στα σώματα των μαλακίων και συνεχίζουν τον κύκλο ανάπτυξής τους εκεί. Μετά από 6-8 εβδομάδες, τα έμβρυα εκκολάπτονται ξανά σε ανοιχτό νερό, όπου μεταμορφώνονται σε προνύμφες με ουρά cercariae που μπορούν να διεισδύσουν στο ανθρώπινο σώμα μέσω του ανέπαφου δέρματος. Συνήθως, οι ανθρώπινες προσβολές συμβαίνουν όταν κολυμπούν σε ανοιχτό νερό, πλένουν ρούχα σε αυτό ή όταν έρχονται σε επαφή με ανοιχτά νερά.
Φιλάρια
Τα Filariae είναι στρογγυλά σκουλήκια που μοιάζουν με νήματα. Υπάρχουν περίπου 8 τύποι φιλαριών που παρασιτούν στο ανθρώπινο σώμα. Ο ενδιάμεσος ξενιστής και φορέας της νόσου είναι έντομα που ρουφούν το αίμα. Η μόλυνση του ανθρώπου συμβαίνει μέσω τσιμπημάτων εντόμων και προνυμφών ελμινθών που διεισδύουν στα ανώτερα στρώματα του δέρματος.
Οι προνύμφες εξαπλώνονται μέσω του σώματος του οριστικού ξενιστή μέσω της αιματογενούς οδού. Τα σκουλήκια εξαπλώνονται σε όλο το σώμα, εγκαθίστανται σε όργανα και ιστούς και προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις, πρήξιμο στην πληγείσα περιοχή, λεμφοστασία και πολλαπλασιασμό των ενδοθηλιακών κυττάρων.
Πώς να αναγνωρίσετε τα σκουλήκια στο σπίτι
Η παρουσία σκουληκιών στο σώμα μπορεί να υποψιαστεί με βάση ορισμένα χαρακτηριστικά σημάδια. Επιπλέον, έχει αναπτυχθεί ένα ειδικό τεστ πολλαπλών ερωτήσεων για την ταχεία διάγνωση των ελμινθικών λοιμώξεων.
Σημάδια της παρουσίας παρασίτων στο σώμα
Τα σημάδια των σκουληκιών στο σώμα ενός ενήλικα εξαρτώνται άμεσα από τον τύπο της προσβολής.
- Εντεροβίαση – κνησμός στον πρωκτό, αϋπνία, ευερεθιστότητα, δυσπεψία, διάρροια, μειωμένη όρεξη, πόνος στη δεξιά πλευρά της κοιλιάς, μετεωρισμός, ψευδής επιθυμία για αφόδευση.
- Ασκαρίαση – έμετος, πόνος στον ομφαλό, ξηρός βήχας, ναυτία, δυσκολία λαχανιάσματος, στρογγυλά σκουλήκια ή αυγά ασκαρίδων στα κόπρανα, συριγμός, αυξημένη θερμοκρασία σώματος.
- Τριχοκεφαλία – μετεωρισμός, έμετος, περιττώματα αναμεμειγμένα με αίμα και βλέννα, νοητική καθυστέρηση του παιδιού, κοιλιακό άλγος, απώλεια βάρους, αναιμία.
- Η προσβολή από ταινία είναι ασυμπτωματική για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αργότερα, εμφανίζεται επεισοδιακός κοιλιακός πόνος, μειωμένη αιμοσφαιρίνη στο αίμα, δυσπεψία, διάρροια και απώλεια βάρους χωρίς λόγο.
- Εχινόκοκκοι – Τα συμπτώματα μόλυνσης από παράσιτα που σχηματίζουν πτερύγια εξαρτώνται από το όργανο που προσβλήθηκε. Όταν μια υδρατιδική κύστη αναπτύσσεται στον εγκέφαλο, εμφανίζονται νευρολογικά συμπτώματα. Με ηπατική βλάβη, οι ασθενείς παραπονιούνται για πόνο στη δεξιά πλευρά, κιτρίνισμα του δέρματος, γενική επιδείνωση της υγείας και διαταραχή των πεπτικών διεργασιών.
- Σχιστοσωμίαση – απώλεια βάρους, κοιλιακό άλγος, ζάλη, διόγκωση του ήπατος, σπλήνα, αίμα στα ούρα, πυρετός, αναιμία, οίδημα του δέρματος, ουρολιθίαση, ξηρός βήχας, κενώσεις του εντέρου.
- Φιλαρίαση – διευρυμένοι λεμφαδένες, υπερθερμία, αδυναμία, πονοκέφαλος, αίμα στα ούρα, δυσκαμψία κίνησης, διόγκωση ορισμένων σημείων του σώματος, πρήξιμο του δέρματος, δακρύρροια.
Σημείωση: Τα περισσότερα από τα συμπτώματα που περιγράφονται είναι μη ειδικά και μπορεί να εμφανιστούν σε πολλές άλλες ασθένειες.
Δοκιμή παρασίτων
Αυτή η δοκιμή σας επιτρέπει να αξιολογήσετε την πιθανότητα μόλυνσης από ελμινθία. Όταν περνάτε, θα πρέπει να χρησιμοποιείτε επιλογές απάντησης όπως «ναι», «όχι», «μερικές φορές». Απονέμονται 2 βαθμοί για κάθε απάντηση «ναι» και 0 βαθμοί για κάθε απάντηση «όχι». Μια απάντηση «μερικές φορές» αξίζει ένα σημείο.
- Έχετε πρωινή ναυτία;
- Υπάρχει ωχρότητα του δέρματος ή των ούλων;
- Υπάρχει επίμονη αναιμία που δεν ανταποκρίνεται στη φαρμακευτική θεραπεία;
- Πόνος ή δυσφορία στο στομάχι σας;
- Συμβαίνει συχνά δυσπεψία;
- Διαταραχές κοπράνων;
- Είναι βαριά η δεξιά πλευρά;
- Συχνοί πονοκέφαλοι;
- Επαναλαμβανόμενος βήχας;
- Τακτικό μυρμήγκιασμα σε μεγάλες αρθρώσεις;
- Ξαφνική απώλεια όρασης;
- Τρίξτε τα δόντια σας στον ύπνο σας;
- Τρώτε μεγάλες ποσότητες και εξακολουθείτε να πεινάτε;
- Συχνές αλλεργίες;
- Παρουσιάζεται οίδημα;
- Μειωμένη ικανότητα εργασίας;
- Χρόνιες ασθένειες;
- Τακτικός πόνος στο στομάχι;
- Σημάδια φλεγμονής στο αίμα;
- Κνησμός στον πρωκτό;
- Τα μέλη της οικογένειας έχουν παρόμοια συμπτώματα;
Ένα τεστ στο οποίο δεν επιτεύχθηκαν περισσότεροι από 6 βαθμοί μπορεί να θεωρηθεί αρνητικό. Η πιθανότητα εισβολής είναι για όσους σκοράρουν από 6 έως 17 πόντους. Τα άτομα που σκοράρουν από 17 έως 24 στο τεστ είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχουν μολυνθεί από τον ένα ή τον άλλο έλμινθο. Με τιμή από 24 έως 42 βαθμούς, μπορεί κανείς να μιλήσει για πολλαπλές προσβολές από έλμινθους διαφορετικών τύπων, κάτι εξαιρετικά σπάνιο.
Εργαστηριακή διάγνωση
Για την ακριβή διάγνωση της ελμινθίασης, χρησιμοποιούνται διάφοροι τύποι εργαστηριακών εξετάσεων:
Ανάλυση κοπράνων
Το πρωί συλλέγεται βιολογικό υλικό για ανάλυση. Μικρή ποσότητα περιττωμάτων από τη μέση της συνολικής μερίδας αποστέλλεται στο εργαστήριο. Εδώ το υλικό που προκύπτει εξετάζεται οπτικά και γίνεται προσπάθεια να προσδιοριστεί η παρουσία αυγών σε αυτό. Τα αυγά ορισμένων παρασίτων είναι τόσο μεγάλα που φαίνονται με γυμνό μάτι. Εάν αυτό δεν συμβεί, το βιοϋλικό χρωματίζεται με ειδικές τεχνικές, σπέρνεται σε μέσα καλλιέργειας και στη συνέχεια εξετάζεται σε μικροσκόπιο. Μπορούμε να μιλήσουμε για απουσία εισβολής μόνο μετά από τρεις ή τέσσερις μελέτες στις οποίες δεν ανιχνεύθηκαν σημάδια παρουσίας σκουληκιών. Η τεχνική είναι κατάλληλη για τον εντοπισμό όλων των ελμινθών των οποίων τα αυγά και τα τμήματα απεκκρίνονται με κόπρανα.
Ξύσιμο, λερώσεις
Τα σημάδια της παρουσίας σκουληκιών και στρογγυλών σκουληκιών μπορούν να ανιχνευθούν με ένα επίχρισμα ή ένα στυλεό από τις περιπρωκτικές πτυχές του ασθενούς. Αυτή η μέθοδος είναι σχετική λόγω των ιδιαιτεροτήτων της αναπαραγωγής ελμινθών. Για να γεννήσει αυγά, ο σκώληκας φεύγει από το έντερο και βγαίνει έξω, όπου γίνεται η διαδικασία ωοτοκίας. Η μπατονέτα πρέπει να γίνεται το πρωί χωρίς προηγούμενα μέτρα υγιεινής. Διαφορετικά, τα αυγά του παρασίτου θα ξεπλυθούν και το τεστ θα είναι ψευδώς αρνητικό.
Εξέταση αίματος
Κατά τη διάγνωση της ελμινθίασης, μια γενική εξέταση αίματος έχει έμμεση σημασία. Αυτή η ερευνητική μέθοδος δεν δείχνει αδιαμφισβήτητα σημάδια παρουσίας παρασίτων στο αίμα. Κατά κανόνα, η μακροχρόνια παρουσία παρασιτικών σκουληκιών στο σώμα οδηγεί σε ελαφρά μείωση του επιπέδου της αιμοσφαιρίνης και στην εμφάνιση μη ειδικών σημείων της φλεγμονώδους διαδικασίας (αυξημένη ESR, λευκοκυττάρωση).
Εξέταση αίματος ELISA
Η μέθοδος ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) βασίζεται στην ανίχνευση αντισωμάτων στις τοξίνες των παρασίτων και στην ενζυματική αντίδραση του οργανισμού στην παρουσία ελμίνθου. Αυτή η ερευνητική μέθοδος καθιστά δυνατή τη διάγνωση της νόσου ακόμη και αν ο έλμινθος δεν γέννησε αυγά για τον ένα ή τον άλλο λόγο. Το ELISA είναι πιο παραγωγικό στα αρχικά στάδια της εισβολής, όταν το σκουλήκι μόλις αρχίζει να αναπτύσσεται στο ανθρώπινο σώμα.
Τι να κάνετε εάν έχετε λοίμωξη;
Εάν έχετε σημάδια παρασιτικής λοίμωξης, δεν πρέπει να επιχειρήσετε ανεξάρτητη θεραπεία. Ανεξάρτητα από τα συμπτώματα των σκουληκιών που εμφανίζονται στους ενήλικες, η καλύτερη πορεία δράσης είναι να επισκεφτείτε έναν παρασιτολόγο ή γαστρεντερολόγο. Συνταγογραφεί τις απαραίτητες εξετάσεις, μπορεί να αξιολογήσει αρμοδίως την απειλή της νόσου και να επιλέξει φάρμακα που απομακρύνουν γρήγορα και πλήρως τα παράσιτα από το σώμα.
Παρά τη φαινομενική απλότητα της νόσου, η ελμινθίαση μπορεί να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η παρουσία παρασίτων είχε ως αποτέλεσμα τη διάτρηση του εντέρου, την απόφραξη, την περιτονίτιδα και τη σήψη. Τα σύγχρονα φάρμακα σάς επιτρέπουν να απαλλαγείτε από τα σκουλήκια γρήγορα και αξιόπιστα. Ωστόσο, σχεδόν καθένα από αυτά έχει μια σειρά από αντενδείξεις και συστάσεις για χρήση που μόνο ένας ειδικός γνωρίζει. Για το λόγο αυτό, τα ανθελμινθικά ή τα παραδοσιακά φάρμακα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο μετά από συμβουλή γιατρού.